Terugblik Toekomstsessie The Future of Worklife

DOOR westfriesebedrijvengroep OP 10 oktober 2017

Landschapstriennale 1

Wat begon als een vrije oefening in toekomstdenken, leverde een zeer concreet actieprogramma op. Van en voor bedrijven, beleidsmakers en experts in de Metropoolregio Amsterdam. Zo’n zestig van hen woonden een trendsessie over de toekomst van werklocaties bij. Een toekomst waarin eco-nomy, digitalisering en urbanisering de dominante trends lijken, aangejaagd door een ‘need for speed’.

Het decor voor de bijeenkomst ‘The future of worklife’ was Park21, een landbouwgebied dat transformeert naar recreatie, sport, verbrede landbouw en cultuur en dat een groene verbinding vormt tussen stedelijke gebieden. Dat decor onderstreepte het doel van de bijeenkomst: via een vrije brainstorm werken aan versterking van de Metropoolregio Amsterdam als internationaal topmilieu waarin economische ontwikkeling én leefkwaliteit samengaan. Een topmilieu waarin de regio samenwerkt en niet een verzameling van elkaar beconcurrerende gemeenten is.

Werklocaties in de revisie

De ochtend werd georganiseerd door gebiedsontwikkelaar SADC, bedrijventerrein Zevenhuis, Hoorn en gemeente Amsterdam. Volgens Jeanet van Antwerpen van SADC is een andere visie op werklocaties hard nodig: “Als je naar de bestemmingsplannen van bedrijventerreinen kijkt, dan zijn die al jaar en dag hetzelfde. Een paars vlak om de bedrijfsbestemming aan te duiden, met in een gridstructuur de wegen. Dat is het dan wel. Tot zover de creativiteit”. Het resultaat? Veelal afgelegen, monofunctionele en vaak niet heel sociaal veilige gebieden. Ook blijven de gebouwen en bijvoorbeeld parkeerruimtes een groot deel van de dag onbenut en leeg.”

 

“Laten we weggaan van de paarse vlekken in het landschap”

Van Antwerpen pleit voor werkmilieus waarin gewerkt wordt én geleefd. “Het gebouw en de plek waar het gebouw staat, worden belangrijker. Mensen willen naar buiten kunnen, andere mensen zien en voorzieningen binnen handbereik hebben.” Via aantrekkelijk werk en een aantrekkelijke werkomgeving wordt het eenvoudiger schaars talent te binden en de concurrentiepositie te versterken.

Quo vadis wereld?

Trendwatcher Jeanneke Scholtens legde de basis voor de brainstorm met een introductie in de zeven dominante macrotrends:

Van economie gaan we naar eco-nomy. Duurzaamheid en circulair zijn hierin al een vast gegeven: “Sustainable is de enige toekomst.”

Urbanisatie en bevolkingsgroei dwingen tot een andere visie op ruimte-indeling, functiemenging en een ‘blended’ landschap: “We denken niet meer in vierkante, maar in kubieke meters. We gaan de lucht én de grond in met op meer plaatsen bedrijvigheid én groen.”

De need for speed staat voor de huidige ego-nomie. We willen alles snel op door ons gekozen momenten: transport, wifi, data. “Alles is een mobiliteitsvraagstuk. Daar moeten we rekening mee gaan houden. Denk alleen maar aan de gevolgen voor transport en logistiek van 3Dprinting.”

De 24-uurseconomie heeft onze dag-, week en carrière-indeling veranderd. En de plek waar we werken: “We zijn steeds minder vaak acht uur lang op één werkplek. Dat vraagt om liquid spaces en misschien zelfs een airbnb voor bedrijventerreinen.”

We zitten middenin de experience economy. We willen beleven, ook op bedrijventerreinen. “Vodafone verplicht medewerkers innovatie op te halen door één out of office-dag per week te werken.”

Dankzij digitalisering wordt op termijn alles met elkaar verknoopt. “Dat roept veiligheidsvraagstukken op, ook op werklocaties.”

Er ontstaat een nieuwe realiteit. “We worden virtividuals met een online identiteit, ook als werknemer. Dan kun je gaan denken aan officeless companies en alleen nog naar je werk voor het sociale contact.”

 

Verbeelding aan de macht

Van Antwerpen en Scholtens riepen de deelnemers op om de verbeelding te laten spreken en toekomstscenario’s te bedenken voor werklocaties op basis van drie macrotrends. “Er is niet één toekomst, dus je kunt niet dé toekomst voorspellen”, benadrukte Jeanneke Scholtens. “Door scenario’s te schetsen, blijf je ook in de toekomst aantrekkelijk.”

“Er is niet één toekomst, denk daarom in scenario’s”

Alle toekomsttafels kozen urbanisatie, digitalisering en eco-nomy als belangrijkste trends. De need for speed werd gezien als een gegeven dat verandering aanjaagt. Het staat ook voor een urgentie om meer op kortere termijn en in grotere lijnen te gaan denken bij het ontwikkelen van beleid.
Een deelnemer merkte op: “De grootste groei zit op dit moment waar de minste overheidsregulering is. Wetgeving, maar ook systemen van informatievoorziening lopen vaak achter de feiten aan. Er is een versnelling in denken en doen nodig en dat kan alleen door dingen los te laten en zelfvoorzienende systemen te creëren.”

Flexibel en wendbaar

Jeanet van Antwerpen kijkt tevreden terug op de middag. Ze erkent dat het moeilijk blijft de toekomsttrends te vertalen naar keuzes die we nu maken.
“Eén deelnemer had daar een duidelijke visie op. We weten allemaal dat je een strategische koers moet hebben. Maar je moet je ook realiseren dat die op termijn kan veranderen. Je moet daarom zorgen dat je flexibel genoeg bent om de koers te wijzigen als de realiteit dat vereist.”

“Denk in korte cycli.
Zie een gebied als losgoed in plaats van vastgoed”

Van Antwerpen vindt het opvallend dat de deelnemers vanzelf in een kortere tijdspanne gingen denken. “We weten niet waar we naartoe gaan, maar wel dat dingen sneller verouderen. Daarom moeten we nog flexibeler nadenken over de inrichting en functies van onze werklocaties. Zie ze niet langer als vastgoed, maar als losgoed en hou er rekening mee dat wensen en eisen over vijf jaar anders zijn. Dat kan heel goed als je circulair bouwt.”

 

Helikopterview en vertrouwen in elkaar

Het optimaliseren van werklocaties die voorheen minder aantrekkelijk waren, betekent ook dat we toe kunnen naar een betere verdeling van de schaarser wordende ruimte. Niet iedereen hoeft in de stad te zitten met zijn bedrijf en niet elk ongebruikt stukje land is geschikt voor de bouw van datacenters. Ook blijven er reservaten van industrieën waar een blended landschap van werken en wonen niet te realiseren is.

“Er is vertrouwen in elkaar nodig en de wil om elkaar iets te gunnen”

Van Antwerpen: “Je merkte dat er behoefte is aan een helikopterview en misschien zelfs een autoriteit die boven alle partijen staat. Onbenoemd bleef wat echt nodig is; dat er meer vertrouwen in elkaar komt en we elkaar iets gunnen. Dat we over (administratieve) grenzen stappen en beseffen dat alles dichtbij is.” Een toekomsttafel had daar al in doorgedacht en concludeerde dat er een schaalsprong nodig is, we moeten groter denken in infrastructuur. “Dus waarom niet de Noord/Zuidlijn verder doortrekken en meer intercitystations bouwen en zorgen dat alles ook dichtbij voelt.”

Voor de wereld is de Metropool Regio Amsterdam een regio op postzegelformaat. De gemeenten hebben daarin volgens Van Antwerpen allemaal een plek en een functie, hoe klein of groot ze ook zijn, en kunnen delen in de welvaart. “We moeten naar een herijking van onze ‘mental map’ en de manier waarop we naar de metropool kijken. Laten we samenwerken op inhoud en niet op macht, of we nu Hoorn, Lelystad, Amsterdam of Haarlemmermeer vertegenwoordigen.”

 

Actielijst

‘The future of worklife’ heeft een concrete actielijst opgeleverd voor de deelnemers én de organisatoren:

Neem de oogst mee in je eigen werkoverleg en netwerk en probeer die daar te operationaliseren. Daag mensen uit de trends te leren kennen, zich er een beeld bij te vormen en dat toe te passen.

Veel beleid is in beton gegoten. In Amsterdam Sloterdijk zijn juist successen geboekt met een flexibele toepassing van het lokale bestemmingsplan. Dat voorbeeld gaan we delen.

De regio heeft een rijk bedrijven-ecosysteem vol ideeën, producten, technieken, kennis en creativiteit. Dat moet meer gedeeld worden. We gaan ontmoetingen organiseren tussen startups en grownups, stad en regio.

We gaan etaleren wat de regio aan locaties te bieden heeft door ze inzichtelijk te maken voor bedrijven die weg moeten uit het stedelijk gebied. Waar kunnen ze heen? Mogelijk moet daar een loket voor komen.

De provincie Noord-Holland gaat een ‘challenge’ organiseren over de toekomst van bedrijventerreinen tegen het licht van de trends.

 

 

0 reacties

Laat een reactie achter

Wilt u meedoen met de discussie? U bent van harte welkom!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *